Shanghai Study Trip ตอนที่ 4 : Financial Planning และ CFP ในประเทศจีน
8 January 2010 Leave a comment
สำหรับโพสนี้ เป็นโพสตอนที่ 4 ของบทความชุด Shanghai Study Trip ซึ่งเป็นบันทึกที่เขียนจากความทรงจำ
เกี่ยวกับความรู้และประสบการณ์ที่ผมได้รับในการไปดูงานเกี่ยวกับการเงิน ณ มหานครเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน
กับโครงการ Young Financial Star 2008 ระหว่างวันที่ 8-13 พ.ย. 2552
บทความชุดนี้เป็นบทความที่ผมใช้เวลาเขียนให้จบยาวนานมาก เพราะนี่ก็ร่วม 2 เดือนแล้ว ยังเขียนไม่จบ 5 ตอนเลย
นอกจากจะใช้เวลาเขียนยาวแล้ว ยังเป็นบทความที่ผมรู้สึกท้อถอยและ ไม่มีกำลังใจจะเขียนถึงมากที่สุด
เพราะว่าเหตุการณ์มันค่อนข้างผ่านมานานแล้ว ไฟในใจที่เคยลุกโชน ตอนที่อยากถ่ายทอดเรื่องราว
ที่ได้ไปรู้ไปเห็นมาสดๆ ร้อนๆ มันก็มอดไปหมด จนแอบคิด (หลายๆ ครั้ง) ว่า หรือจะหยุดไว้แค่นี้ดี
แต่พอมาคิดดูอีกที ก็รู้สึกเสียดาย สิ่งที่ได้ไปเรียนรู้มา ดังนั้น
ผมจะพยายามเขียนให้ครบทั้ง 5 ตอนจนได้ครับ อาจจะนานหน่อย ไม่ว่ากันนะครับ
.
แนะนำ FPSB China และ CFP เบื้องต้น
ในการไปดูงานครั้งนี้ หนึ่งในองค์กรที่พวกเราได้มีโอกาสไปเยี่ยมชม ก็คือ
Financial Planning Standard Board China (หรือ FPSB China) ซึ่งเป็นองค์กรที่มีหน้าที่รับผิดชอบ
งานด้านต่างๆ หลายประการ ดังต่อไปนี้
- กำหนดและบังคับใช้มาตรฐานการปฏิบัติงาน รวมทั้งจรรยาบรรณที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนการเงิน
- ให้การรับรอง และอนุญาตให้สถาบันการศึกษาต่างๆ
สามารถฝึกอบรมเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนการเงิน ตามหลักสูตรของ CFP - จัดสอบ CFP
- ออกใบรับรองที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนการเงินให้กับนักวางแผนการเงินที่ผ่านเกณฑ์
(ใบรับรองมีหลายแบบครับ ไม่ได้มีแค่ CFP แต่ยังมี AFP, EFP, CPB ซึ่งจะได้พูดถึงต่อไปครับ
ผมลืมไป ที่จะพูดถึง CFP ซักเล็กน้อย เผื่อว่าบางท่านยังไม่ได้อ่านในโพสเก่าๆ นะครับ
CFP นั้นเป็นใบรับรองที่มีชื่อเต็มว่า Certified Financial Planner ซึ่งเป็นใบรับรองให้กับนักวางแผนการเงิน
ที่มีคุณสมบัติผ่านเกณฑ์ 4E ที่ทาง FPSB กำหนดไว้ ได้แก่ Ethics, Education, Exam และ Experience
ผู้ที่ได้รับการรับรองก็จะสามารถนำสัญลักษณ์ CFP ไปต่อท้ายชื่อ ในนามบัตร หรือในสื่อสิ่งพิมพ์ต่างๆ
หากจะเปรียบเทียบก็จะคล้ายๆ กับใบรับรองทางการเงินที่เป็นที่รู้จักกันดีคือ CFA (Chartered Financial Analyst)
แต่แตกต่างกันตรงที่เนื้อหาของงานที่เน้นกันไปคนละด้าน (CFA เน้นไปในเรื่องของการวิเคราะห์หลักทรัพย์
และการบริหารเงินลงทุน)
สำหรับในบ้านเรานั้น เมื่อปลายปี 2009 ก็ได้มีการนำ CFP Certificate นี้เข้ามาเรียบร้อยแล้วครับ
แต่เราเองนั้นยังอยู่ในช่วงตั้งไข่ ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ใช้สัญลักษณ์ CFP ต่อท้ายชื่อก็เริ่มจะมีให้เห็นแล้ว
เท่าที่ผมทราบเบื้องต้น ในปัจจุบันมีประมาณ 80 คน โดยส่วนใหญ่เป็น ผู้บริหาร ผู้เชี่ยวชาญ และ อาจารย์
ที่ปฏิบัติงาน หรือสอนเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนการเงินอยู่ก่อนแล้ว
โดยในบ้านเรานั้น ได้มีการจัดตั้ง สมาคมนักวางแผนการเงินไทย (TFPA) ขึ้นมาเพื่อทำหน้าที่รับผิดชอบ
งานลักษณะเดียวกับ FPSB China และสมาคมนักวางแผนการเงินในประเทศอื่นๆ
โดยมี คุณวิวรรณ ธาราหิรัญโชติ เป็นนายกสมาคมคนแรกครับ
CFP นั้นปัจจุบันถือเป็น certificate ด้านการวางแผนการเงินที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดในโลก
ตัวเลขอย่างเป็นทางการเมื่อสิ้นปี 2008 นั้น มีผู้ที่ได้รับการรับรองให้ใช้สัญลักษณ์ CFP ได้ทั้งสิ้น
118,506 คน (สูงสุดอยู่ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา 58,830 คน รองลงมาคือ แคนาดา และ ญี่ปุ่นครับ)
.
.
จากตารางด้านบนจะเห็นว่าการเติบโตของจำนวนผู้สามารถใช้สัญลักษณ์ CFP ได้นั้น รวดเร็วมากนะครับ
ในเวลา 12 ปี นับตั้งแต่ปี 1996 ถึงปี 2008 มีการเติบโตขึ้นถึงเกือบ 4 เท่าตัว
คิดเป็นอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปีประมาณ 11-12% ทีเดียวครับ โดยจะเห็นว่าการเติบโต
ของยอดผู้ที่เป็น CFP นั้น ระยะหลังๆ เป็นการเติบโตจากประเทศในทวีปเอเชียเป็นส่วนใหญ่
สำหรับโพสนี้ ผมจะเน้นเล่าไปเกี่ยวกับเรื่อง CFP ในประเทศจีน (แผ่นดินใหญ่) เป็นหลักนะครับ
จะเห็นว่าเมื่อสิ้นปี 2008 เนี่ย จีนมีผู้ที่เป็น CFP อยู่ทั้งสิ้น 3,414 คน ซึ่งถือว่าน้อยมาก
เมื่อเทียบกับจำนวนประชากรนะครับ แต่จุดที่น่าสนใจ ผมอยากให้ลองเปรียบเทียบอัตราการเติบโต
ของจำนวนผู้ที่เป็น CFP ในจีนซึ่งเพิ่งจะมี CFP เมื่อปี 2006 กับ ในฮ่องกงซึ่งมี CFP มาตั้งแต่ปี 2001
จะพบว่าจีน (แผ่นดินใหญ่) นั้น มีอัตราการเพิ่มขึ้นของผู้ที่เป็น CFP เร็วกว่าฮ่องกงมาก
ผมคิดว่า ไม่ต้องสงสัยเลยครับ ว่าในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ประเทศจีน
จะมีผู้ที่ได้รับสิทธิ์ให้ใช้สัญลักษณ์ CFP แซงหน้าประเทศแคนาดาและญี่ปุ่นอย่างแน่นอน
.
CFP ในประเทศจีน (แผ่นดินใหญ่)
CFP Certificate นั้นมีลักษณะพิเศษที่แตกต่างไปจาก CFA ซึ่งใช้มาตรฐานการเดียวกันทั่วโลก
โดยองค์กรสมาชิกของ FPSB ในแต่ละประเทศ จะทำการปรับปรุงเนื้อหา กำหนดกฏเกณฑ์ แนวทางปฏิบัติต่างๆ
ให้เหมาะสมกับกฏหมายและลักษณะของสินค้าทางการเงินในแต่ละประเทศ
นอกจากนั้น การจัดสอบก็จะจัดทำเป็นภาษาท้องถิ่น (เช่นในไทย ก็ออกข้อสอบเป็นภาษาไทย)
วิธีการในการที่จะได้มาซึ่งสิทธิ์ในการใช้สัญลักษณ์ CFP ก็จะต่างกันออกไปในแต่ละประเทศ
จึงทำให้การใช้สัญลักษณ์ CFP นั้น หากเราได้รับ CFP Certificate จากประเทศใด
ก็จะสามารถใช้ได้ในประเทศนั้นเท่านั้น หากต้องการใช้งานแบบ Cross-border หรือข้ามประเทศ
ก็ต้องปฏิบัติตามกฏระเบียบของ FPSB ซึ่งยุ่งยากพอสมควร
(ต้องสอบข้อสอบ CFP ในประเทศที่ต้องการจะเข้าไปปฏิบัติงานก่อน
จึงจะสามารถใช้สัญลักษณ์ CFP ในประเทศนั้นได้)
ในการที่จะได้มาซึ่ง CFP Certificate ในประเทศจีนนั้น นักวางแผนการเงินจะต้องได้รับ
AFP Certificate ก่อน (AFP : Affiliated Financial Planner) จากนั้นจึงจะสามารถค่อยเลื่อนชั้นไปเป็น CFP
โดยกรอบในการพิจารณาว่านักวางแผนการเงินท่านใด จะได้เป็น AFP จนกระทั่งเป็น CFP นั้น ก็จะยึดตามหลัก 4E
ซึ่งเป็นกรอบใหญ่ของ FPSB ประเทศสหรัฐอเมริกา
FPSB China เค้ากำหนดกฏเกณฑ์ต่างๆ ไว้เข้มมากทีเดียวครับ
โดบการที่นักวางแผนการเงินจะได้รับ AFP Certificate นั้น จะต้อง
- Education : ผ่านการอบรมในเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนการเงินเป็นจำนวน 108 ชั่วโมง
(ครอบคลุม 6 Modules คล้ายๆ ประเทศไทย)
- Experience : มีประสบการณ์ทำงานที่เกี่ยวข้อง 2 ปี
(ตัวเลขนี้ผมดึงมาจากความทรงจำซึ่งผ่านมานานแล้ว อาจจะไม่ถูกนะครับ) - Examination : สอบผ่านข้อสอบ AFP
- Ethics : รักษามาตรฐานการปฏิบัติงานและจรรยาบรรณของ CFP
หลังจากเป็น AFP Certificant แล้ว การที่จะได้มาซึ่ง CFP นั้นยังต้องทำสิ่งต่อไปนี้เพิ่มครับ
- Education : อบรมเพิ่มอีก 132 ชั่วโมง ในเนื้อหาที่ลึกขึ้น (ไม่นับ 108 ชั่วโมงขอ AFP รวมด้วยนะครับ)
- Experience : อันนี้ผมจำไม่ได้จริงๆ ครับ แต่จำนวนปีจะมากขึ้นกว่า AFP
- Examination : สอบผ่านข้อสอบ CFP
- Ethics : รักษามาตรฐานการปฏิบัติงานและจรรยาบรรณของ CFP
ซึ่งหากเทียบกับหลักเกณฑ์ในประเทศไทย เท่าที่ผมทราบ บ้านเราต้องถือว่าง่ายกว่าเยอะครับ
เท่าที่ทราบ สำหรับบ้านเรานั้น จะไม่มี AFP แต่จะเรียกว่า CFP Sub-license ซึ่งจะให้กับนักวางแผนการเงิน
ที่ผ่านการอบรมครบ 6 Modules (144 ชั่วโมง) แต่ยังสอบไม่ผ่านครบทุก module
ก็คือ ถ้าสอบผ่านใน module ไหนแล้ว ก็จะได้ sub-license ใน module นั้น
แต่หากนักวางแผนการเงินท่านนั้น สอบผ่านครบทุก module แล้ว และมีประสบการณ์การทำงานที่เกี่ยวข้อง
ตาม เกณฑ์ของ TFPA คือ 3 ปี สำหรับผู้จบตั้งแต่ปริญญาตรี และ 5 ปี สำหรับผู้จบต่ำกว่าปริญญาตรี
ซึ่งผมต้องย้ำตรงนี้นะครับ ว่าข้อมูลที่ผมเขียนนี้ เป็นเพียงข้อมูลที่ผมได้รับปากเปล่า จากผู้ที่เกี่ยวข้องหลายๆ ท่าน
ยังไม่ได้มีการประกาศเป็นลายลักษณ์อักษรแต่อย่างใด ดังนั้น โปรดใช้วิจารณญาณในการนำข้อมูลไปใช้ได้ด้วยนะครับ
ที่สำคัญคือ ในบ้านเรานั้น ปัจจุบัน (ม.ค. 53) ยังเปิดอบรมเพียง 4 modules เท่านั้น ยังขาดอีก 2 module ครับ
และการจัดสอบใน module 1-2 ซึ่งจัดขึ้นเมื่อเดือน พ.ย. 52 นั้น ก็ยังไม่ประกาศผลสอบเช่นกันครับ
.
เกร็ดย่อยๆ เกี่ยวกับ CFP ในประเทศจีน
- ใบรับรองอื่นๆ ที่ออกโดย FPSB China
.นอกจาก AFP และ CFP แล้ว FPSB China ยังออกใบรับรองที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนการเงินอีก 2 ชื่อคือ
EFP: Executive Financial Planner ซึ่งเป็น certificate เฉพาะสำหรับผู้บริหารสถาบันการเงิน
ที่ดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับการวางแผนการเงิน จะได้ไม่ต้องสับสนกับ CFP ซึ่งเป็น certificate ของผู้ปฏิบัติงานจริง
การได้มาซึ่ง EFP นั้น ก็จะใช้หลัก 4E เช่นกัน แต่เนื้อหาจะไม่ลึกเท่ากับ CFP
โดยจะเน้นไปที่แนวคิดและหลักการในภาพใหญ่ๆ เท่านั้น ส่วน certificate อีกอันคือ
CPB: Certified Private Banker จะเป็นใบรับรองเฉพาะสำหรับนักวางแผนการเงิน
ที่ให้บริการกับลูกค้าที่มีความมั่งคั่งสูงเป็นพิเศษ
. - ต้นสังกัดของนักวางแผนการเงินในประเทศจีน
นักวางแผนการเงินในประเทศจีนที่มุ่งหวังจะได้รับ CFP certificate นั้น
ร้อยละ 90 มาจากธนาคารพาณิชย์ ในขณะที่ในประเทศไทยนั้น ตามที่ผมได้เคยเขียนไปใน โพสนี้
ส่วนใหญ่บ้านเราผู้ที่สนใจเข้ามาอบรมในหลักสูตร CFP นั้นมาจากสายประกันชีวิตเป็นหลัก
และมีมาจากธนาคารพาณิชย์น้อยมาก
. - บัตรประจำตัว CFP certificant
.หัวข้อนี้ไม่มีอะไรครับ เพียงแต่ผมเห็นว่า แปลกดี ผมไม่รู้ว่าในบ้านเราผู้ที่ได้ CFP จะได้รับบัตรแบบนี้มั๊ย
แต่สำหรับในประเทศจีนแล้ว ถ้าใครได้เป็น CFP certificant แล้ว ก็จะได้รับบัตรประจำตัวหน้าตาแบบในรูปนี้ล่ะครับ
(ด้านซ้ายเป็นใบรับรอง CFP Certificate ส่วนด้านขวาเป็นบัตรประจำตัวครับ)
.
เอาล่ะครับ ปิดท้ายโพสนี้กันด้วยภาพนี้นะครับ ตามธรรมเนียมของแขกผู้ไปเยือน เราก็เตรียมของฝาก
ของที่ระลึกจากประเทศไทยไปให้เจ้าหน้าที่ของ FPSB China ด้วย
(อ่ะ ในรูปนี้ของฝากถูกเอาไปซ่อนแล้วครับ) เลยกลายเป็นถ่ายรูปร่วมกันเฉยๆ
.
ทีมงานที่นี่ต้อนรับพวกเราดีมากเลยครับ พาเดินทั่วออฟฟิตเลย
คุณพี่ผู้ชายที่ใส่เสื้อเชิ้ตสีน้ำเงิน ท่านเป็นหัวหน้าสูงสุดของที่นี่ (ผมไม่รู้ว่าตำแหน่งจริงๆ ชื่ออะไร)
ท่านเป็น CFA charter holder (มีแต่ CFA ไม่ได้มี CFP) ที่มาดูแลองค์กรด้านการวางแผนการเงิน
ผมเลยลองแอบถามไปดู ว่าในมุมมองของท่าน คิดว่า CFA กับ CFP ในจีนนั้น อะไรยากกว่ากัน
ในแง่ของเนื้อหา + การสอบ ซึ่งท่านบอกว่า CFP น่าจะยากกว่านิดหน่อย เพราะเนื้อหากว้างมาก
ซึ่งก็ค่อนข้างจะขัดกับงานศึกษางานหนึ่งที่ผมเคยอ่านพอสมควรครับ
ไว้มีโอกาสผมจะเอางานศึกษานั้นมาเล่าให้ฟัง เค้าศึกษาเกี่ยวกับความแตกต่างของ CFA กับ CFP
ในมุมมองด้านต่างๆ หลายด้านเลยทีเดียว น่าจะช่วยตอบคำถามให้กับหลายๆ ท่าน ที่ยังสับสนอยู่ได้






